Profielfoto Lies 1

Gehechtheid bij hoogbegaafdheid: een verborgen uitdaging

Gehechtheid bij hoogbegaafde kinderen: een verborgen uitdaging

Hoogbegaafdheid wordt vaak geassocieerd met een snelle cognitieve ontwikkeling, een sterke drang naar autonomie en een diepgaande manier van denken. Maar wat minder vaak wordt besproken, is de impact van hoogbegaafdheid op de gehechtheid tussen ouder en kind.
Gehechtheid, de emotionele band die een kind vormt met zijn of haar ouders, is cruciaal voor een gezonde ontwikkeling. Bij hoogbegaafde kinderen kan dit proces echter complexer verlopen, afhankelijk van waar hun wiegje staat.

Wat is gehechtheid?

Het verwijst naar de emotionele band die een kind met zijn of haar primaire verzorgers vormt. Deze band is essentieel voor een gezonde sociaal-emotionele ontwikkeling. De theorie van hechting, zoals ontwikkeld door John Bowlby en later uitgewerkt door Mary Ainsworth, beschrijft verschillende hechtingsstijlen: veilig, vermijdend, angstig en gedesorganiseerd. Een veilige hechting stelt kinderen in staat om de wereld te verkennen met het vertrouwen dat ze op hun verzorgers kunnen terugvallen bij emotionele nood.

Wanneer ouders begrijpen wat hoogbegaafdheid betekent

In een gezin waar ouders zelf hoogbegaafd zijn of openstaan voor de unieke behoeften van hun kind, verloopt de gehechtheid meestal veiliger. Deze ouders herkennen de diepgaande vragen, de emotionele intensiteit en de behoefte aan autonomie. Ze bieden een omgeving waarin het kind zich gehoord en begrepen voelt. Dit leidt tot een veilige hechting, waarin het kind leert vertrouwen op anderen en zichzelf.

Een veilig gehecht hoogbegaafd kind durft de wereld te verkennen, fouten te maken en te experimenteren met ideeën, zonder angst om afgewezen of onbegrepen te worden. De ouders fungeren als een veilige haven waar het kind naar terug kan terugkeren wanneer dat nodig is.

Het koekoekskind: als je ouders je niet begrijpen

Niet elk hoogbegaafd kind wordt echter geboren in een gezin dat zijn of haar behoeften herkent. Soms groeit een kind op in een omgeving waarin de ouders de intellectuele en emotionele intensiteit niet begrijpen of er door overweldigd worden. Dit kan leiden tot een vorm van onveilige hechting. Het kind voelt zich eenzaam, niet gehoord en past zich aan door zijn of haar ware zelf te verbergen. Dit wordt ook wel het ‘koekoekskind’-fenomeen genoemd: het gevoel dat je in het verkeerde nest bent geboren.

In deze gezinnen kunnen ouders onbewust afwijzend reageren op de diepgaande vragen en de intense emoties van hun kind. Ze vinden dat het zich moet ‘aanpassen’ en ‘normaal’ moet doen, waardoor het kind leert dat het zichzelf moet onderdrukken om liefde en acceptatie te krijgen. Elk kind wordt met een schuld geboren en wil deze aflossen doorheen het opgroeien. In dit geval kan het kind zijn/haar schuld niet aflossen en blijft het zoeken naar bevestiging en begrip, een weg om dit wel te kunnen en mogen doen. Op latere leeftijd kan dit leiden tot problemen met zelfbeeld, perfectionisme en moeite met vertrouwen in relaties.

De rol van ‘chance’ in hechting en ontwikkeling

Het is confronterend, maar waar: de plek waar je geboren wordt, bepaalt in grote mate hoe je je ontwikkelt. Een hoogbegaafd kind dat opgroeit in een begripvolle omgeving heeft een voorsprong, terwijl een kind dat in een mismatchend gezin opgroeit vaak jarenlang moet zoeken naar erkenning en verbinding. Dit betekent niet dat het lot vastligt. Steun van een mentor, een leerkracht of een andere volwassene kan een verschil maken. Het is nooit verloren!

Wat kun je doen?

Voor ouders: wees nieuwsgierig naar je kind. Probeer voorbij het etiket ‘lastig’ of ‘eigenwijs’ te kijken en ontdek de behoeften achter het gedrag. Voor hoogbegaafde kinderen en volwassenen die zich niet gezien voelen: zoek verbinding met gelijkgestemden. Dit kan via gespecialiseerde coaches, hoogbegaafdengroepen of zelfs online communities.

Gehechtheid is een basisbehoefte, ongeacht intelligentieniveau. Voor hoogbegaafde kinderen is het een essentiële bouwsteen voor hun zelfvertrouwen en emotionele welzijn. De uitdaging ligt in het creëren van een omgeving waarin ze zich veilig voelen om te zijn wie ze zijn, ook al begrijp je het als ouder niet altijd.


Auteur Lies Thomas 

Annelies ‘Lies’ Thomas, mama van 4 puberende meiden, is kind- en jongerenpsychotherapeut (AIHP) en Talentbegeleider (Novilo). In 2024 werd ze businesspartner van Tania Gevaert bij Samen Slimmer Groeien.

Voordien heeft zij meer dan 10 jaar voor de klas gestaan. Momenteel is ze nog steeds voor enkele uren actief als muziekleerkracht in het DKO.

Lies is deskundige in hoogbegaafdheid en zet zich in de praktijk in voor het begeleiden en coachen van kinderen en jongeren. Voor psychodiagnostiek richt zij zich zowel op kinderen, jongeren alsook op volwassenen. Bij Samen Slimmer Groeien is ze vooral actief op de locaties in Hasselt en Turnhout.

Creativiteit is een rode draad doorheen het pad dat ze tot nu toe bewandeld heeft. Ze heeft een basis als muziekpedagoog.

 
Profielfoto Lies 1

Similar Posts

  • En als hoogbegaafdheid niet uit het onderzoek komt?

    Jij en/of je omgeving zien hoogbegaafdheidskenmerken bij het kind, maar het onderzoek toont dat niet aan. Heeft je kind dan ineens geen voorsprong meer? Wat met de leernoden? Wat is er dan wel aan de hand? En moet je dan anders naar je kind kijken? Maar ook hoe kijken wij dan naar jou als ouder?…

  • hoogbegaafde ouder van een hoogbegaafd kind

    Hoogbegaafde ouder van een hoogbegaafd kind: Leven in een intens gezin   Ben jij ook hoogbegaafde ouder van een hoogbegaafd kind? Dan herken je ongetwijfeld de uitdagingen en intensiteit die dit met zich meebrengt. Soms zou je gewoon willen dat je kind doorsnee was, zodat ze mee kunnen met de groep. Maar helaas, zo simpel…

  • Geef je hoogbegaafde dochter’s zelfvertrouwen een boost

    Positieve boodschappen die jij je hoogbegaafde dochter graag zal geven om haar emotioneel te voeden   We groeien met positieve boodschappen. Een aantal jaar geleden stond eens in Klasse dat we minstens 4 keer een complimentje moeten geven om een negatieve boodschap te plaatsen. En toch… hoe vaak zijn wij bij het dagelijkse opvoeden nog…

  • Als het label niet voldoende is: laat kinderen écht zijn

    Laat kinderen ‘echt’ zijn over labels, verwachtingen en écht zien wie je kind is In onze praktijk ontmoeten we steeds ouders die zich zorgen maken over hun kind. Soms vermoeden ze hoogbegaafdheid, omdat ze verschillende signalen zien. Het komt ook voor dat ze andere gedragskenmerken zien en daar angstig voor zijn. Vermoedens worden niet altijd…

  • Mijn kind is Dubbel Bijzonder. Wacht even, wat?!

    Ouders van kinderen die naast hoogbegaafd ook een leer- en/of ontwikkelingstoornis hebben, krijgen deze opmerking bijna dagelijks: Is je kind dan nog wel hoogbegaafd? Voor deze ouders is het opvoeden een zo mogelijk nog grotere uitdaging. Ze zitten vaak zelf ook met heel wat vragen. Hun kind is niet recht-toe-recht-aan te beschrijven maar ook niet…

Een reactie achterlaten